15 april

15 april
Vanochtend geen foto uit de tuin, natuur, wel een stukje uit de krant.
De laatste tijd hoor ik steeds meer mensen het woord "woke" gebruikenIk moet zeggen dat ik eerst niet wist wat dit woord betekende. Uit de context kon ik wel het een en ander opmaken, maar het was niet een woord dat ik zelf gebruikte. Vanochtend stond op de laatste pagina in TROUW een artikel over dit woord. Het betekent: "alert op sociale misstanden, zoals sociale ongelijkheid, discriminatie van minderheden en racisme".
Ik denk dat het ook een taak van de kerk is om alert te zijn op misstanden, daar oog voor te hebben en waar mogelijk iets te doen tegen deze misstanden. Ik wil me daar, als predikant, ook voor inzetten.
Of ik het woord "woke" zelf ga gebruiken, weet ik niet. Misschien hoort u het een keer in een preek voorbijkomen.

Een mooie donderdag wens ik u.


TON DEN BOON:
Er gaat geen dag voorbij of je treft in de krant of elders in de media het bijvoeglijk naamwoord woke aan in de betekenis 'alert op maatschappelijke misstanden, zoals sociale ongelijkheid, discriminatie van minderheden en racisme'.
Het woord is razendsnel ingeburgerd geraakt, want het maakte pas halverwege 2016 zijn mediadebuut in onze taal.
Aanleiding was de berichtgeving over een documentaire over de Black Lives Matter-beweging: Stay woke.
Eerst werd woke nog met een Amerikaans-Engelse dictie uitgesproken, zodat het rijmde op andere Engelse leenwoorden als broke (blut) en joke (grap).
Inmiddels hoor je in onze contreien steeds vaker de vernederlandste uitspraak 'wook', die rijmt op look en rook.
Dat is mede het gevolg van het feit dat woke hoorbaar wordt verbogen wanneer dit figureert in woordgroepen als 'woke activisten, mensen, woorden' of 'het woke denken'.


Naast woke winnen ook al dan niet in het Nederlands gevormde afleidingen aan populariteit, zoals wokeness (alertheid op maatschappelijk onrecht), wokie (schertsend voor een woke activist of persoon: 'jij bent een wokie') en wokisme (houding van mensen die zich bewust zijn van maatschappelijke en raciale misstanden en die daartegen protesteren of in actie komen).

Het Amerikaans-Engelse bijvoeglijk naamwoord woke (letterlijk: wakker) is in feite de verleden tijd (en het voltooid deelwoord) van het Engelse werkwoord to wake (letterlijk: wekken of opwekken; figuurlijk: bewust maken), dat verwant is met ons werkwoord waken.
In het Angelsaksische taalgebied is woke al sinds het midden van de 20ste eeuw onder Afro-Amerikanen courant in figuurlijke betekenissen als 'alert, bewust, op de hoogte', vooral in de woordgroep 'stay woke'. Die figureerde zelfs al in een songtekst uit 1938 van de destijds populaire zwarte zanger-gitarist Lead Belly.

 
terug